زاهیر باهیر
14/11/2011 لهندهن l
ڕهنگه ئهستهم بێت گهر پێشبینی ئهوه بکهین که ئهم قهیرانه ئابووریهی که ئهمڕۆ جیهان به گشتی و ئهوروپا و ئهمریکا به تایبهتی پیاتێدهپهڕن ببێته هۆی ههرهس هێنانی سیستمی ئابووری و سیاسهتی سهردهم . بهڵام گومانی تێدا نیه که ڕاچڵهکینێکی گهلێک گهورهیه بۆ لهخهو ههڵسانی ئابووریناسانی لیبراڵ و سهرجهمی دهزگا دراویهکان و ئابووریهکان و کۆمپانیا گهورهکانی جیهان لهگهڵ پارێزهرهکانیاندا ، که دهوڵهتهکانی جیهانه به ههموو چهشنهکانیانهوه ، ئهمه له لایهک ، له لایهکی تریشهوه بیرکردنهوه له تێگهیشتنی ئهو ڕاستیه که سیستمی کاری کرێگرته، سیستمی سهرمایهداری ، ناتوانێت ههتا سهر وهکو راستییهکی مێژوویی بمێنێتهوه، بۆیه ڕۆژێک دێت بیرو بۆچون و تێوری ههزاران نووسهرو ئابووریناس و کۆمهڵناسی لیبراڵ به کۆن و نوێیانهوه تێدهشکێت ، ئیدی وتهکهی فۆکۆیامه ( Francis Fukuyama ) " سهرمایهداری کۆتایی مێژوه" بڕوانه کتێبی ( The end of history and the last man ) ڕاست نابێت و ، لهسهر کهلاکی کۆتایی ئهم مێژووهی فۆکایهمهو هاوهڵهکانی ، سهرهتای مێژووی سوشیالیزم وه دهردهکهوێت، ئهمه راستییهکی حاشا ههڵنهگره ، تهنها کێشهی کاتهو ههروهها کێشهی سۆشیالیزم دهبێته پێویستی ژیانی خهڵکی .
درێژهی بابهت...زاهیر باهیر
14/11/2011 لهندهن
بههاو نرخی ئهم دراوانهش له بههێزی ئابووری وڵاتهکانیاندا خۆی دهبینێتهوه، بههێزی ئهم ئابووریهش له سهر ههندێک زهمینه ڕاوهستاوه وهکو: نشونمای ئابووری وڵاتهکه و ستاندهری ژیانی دانیشتوانهکهی ( هێزی کڕینی کاڵا) و بازرگانی ووڵاتهکه له ناوهوه و لهگهڵ دهرهوی خۆیدا، ههروهها مامهڵه کردن به خاڵی سهرهکی یاریهکانی بازاڕهوه وهکو ههڵکشان و داكشانی ڕێژهی سوو (قازانج) و شکاندنی نرخی دراوهکه و بهرز کردنهوهی، یاری کردنێکی لێزانانه به زیاد کردنی باج، دانانی باجی تازهی ڕاستهوخۆو ناڕاستهوخۆ له ههموو بوارهکاندا، لهگهڵ بهئاگا بوون له قسهو بهڵێن و پهیمانی پیاوه ئابوریناس و سیاسیه دهسهڵاتدارهکاندا.
درێژهی بابهت...زاهیر باهیر- لهندهن
06/11/11
تیشکی ههتاوی بهرههڵستکردنی زوڵم و زۆر و نههامهتی و قهیرانی گهورهی ئابووری ئهم جارهی جیهانی، که له ئاسۆی بڵندی ڕاپهڕیوانی یۆنانهوه دهستیپێکرد، ڕووناکی خۆی بهسهر گهلێک له وڵاتانی جیهاندا پهخشکردوه. بهرههڵستیکردنێک که شهپۆلهکهی تهواوی سهرجهمی وڵاتانی گهشهسهندوو و وڵاتانی دیکه، که له ڕێی گهشهکردندان، زۆر و کهم گرتۆتهوه . چهشنێک له خهبات بهکار دهبرێت، که له ئێستادا له ههموو جۆره خهباتهکانی پێشووی تێپهڕاندووه به گرتنهبهری خهبات و چالاکی ڕاستهوخۆ و دهستبەسهردااگرتنی شوێنهکان که بهرهو ئیسپانیا و دواتریش ئیسرائیل و بهدوای ئهویشدا وۆڵ ستریتی ئهمهریکا، ملی نا، وا ئێستاش له بریتانیادا بووهته تهواوکهری زنجیرهی ناڕهزاییهکانی قوتابیان و خوێندکارانی زانکۆکان، که ماوهی چهند مانگێك لهمهوبهر بهردهوام بوو، دهستیان بهسهر بڕێکی زۆری زانکۆکاندا گرتبوو، ئێستاش بزووتنهوهکهی بردۆته قۆناغێکی تری کاراوه.
درێژهی بابهت...
زاهیر باهیر
لهندهن 18/10/11
له کاتێکدا که بزوتنههوهی خهڵکی دژی ئهو بارو دۆخه ناههموارهی که بانقه سهرهکیهکانی جیهان و دهسگه دراویهکانی جیهان، وهکو سندوقی دراوی جیهانی، بانقی نێو دهوڵهتی ، بانقی نێوهندی ئهوروپی و کۆمپانیه گهورهکانی جیهان، بههاوپشتی و یارمهتیدانی پارێزهرهکانیان که دهسهڵات و حکومهتهکانن ، خولقاندویانه، دنیای کاپیتاڵیزمی هێناوهته خرۆشان و ترس و لهرزی بۆ ئهم سیستهمهو پارێزهرانی بڕیوهتهوه.
له کاتێکدا که زیاتر له 4 ههفتهیه ئهم بزوتنهوهیه له ئهمهریکادا دهستی پێکردووهو زیاتر له 130 شاری گهورهی ئهمهریکی گرتۆتهوه و بهدهیان ههزار خهڵکانی تهمهن جیا ، ڕهنگ جیا، جێندهر جیا، نهتهوهی جیا به فیعل بهشداری تێدا دهکهن و دروشمهکهشیان " دهستی بهسهردا بگره ، یا دهست بگره بهسهریدا" یه که پێشتر " دهست بهسهر وۆڵ ستریتدا بگره" بوو ، که به سهدهها ههزاری تریش پشتگیری خۆیانیان بۆ دهر بڕیوهو له لایهن زیاتریش له 600 کۆمۆنێتیهوه کۆمهکیان پێدهکرێت .
له کاتێکدا که له زیاتر له 80 وڵات له ئهوروپاوه بۆ یابان بۆ وڵاتانی ڕۆژههڵاتی دوور بۆ کهنهدا بۆ هیند بۆ ئۆسترالیا، بۆ نویزلهنده بۆ سهرجهمی وڵاتانی ئهوروپای ڕۆژئاوا، بۆ وڵاتانی سکهندناڤیا تا وڵاتانی ئهمهریکای لاتینی ، وزهو بههرهیان له خۆپیشادهرانی ئهمهریکاوه وهرگرتوه ، ئهوه بوو له ڕۆژی شهمهی ڕابوردوودا ، 15-10-2011، زیاتر له 8000 خۆپیشاندان و دهستبهسهراگرتن له زیاتر له 80 وڵاتدا بهردهوام بووو ئێستاش دهست بهسهراگرتنهکان له لهندهن و مهدریدو بهرشهلۆنهو سانتیاگۆو تۆکێوو گهلێک شوێنی تر ههر بهردهوامه. شایانی باسه گهر ئهوهش بهیادی خوێنهر بهێنمهوه که سه
زاهیر باهیر
سلێمانی٢٤/٠٩/١١
لیستی گۆڕان وەک بزوتنەوەیەک هەروەها وەک قەوارەیەکی ڕێکخراوەیی، بەڵام نەک وەک پارتێکی تەقلیدی ، لە مێژویەکی زۆر کورتدا توانی خەڵکانێکی زۆر ، تێکەڵ لە هەموو چین و توێژاڵەکانی ناو کۆمەڵگەی کوردی، لە ژێر دروشمی شەفافیەت و گەندەڵی و چاکسازی و دروستکردنی لیژنەی نەزاهەت و سەروەری یاسا، لە دەوری خۆی گرد بکاتەوە. وە لە ماوەی کەمتر لە دوو ساڵدا بە دوو ئەزمونی گەورەدا تێپەڕی. کە ئەو ئەزمونانە نیشانیداین، کە لیستی گۆڕان و سەرکردەکانیان هەر لەسەرەتاوە ئامانجیان گۆڕان نەبووە، بۆیە نەیانتوانیوە ئەو خەڵکانەی کە لە دەوریان کۆبووبوونەوە، ئاراستەیان بکەن بەرەو ئەو ئامانجانەی کە لە مانیفێستەکەیاندا هاتبوون. هەڵبەتە هۆکاری ئەمەش زۆرن بەڵام هەرە گرنگەکەیان: بە سیاسی کردنی کێشە کۆمەڵایەتیەکان بوو، هاوپەیمانیان لەگەڵ هێزو پارتە ئیسلامییەکاندا، نەڕۆیشتن لەگەڵ بزوتنەوەی خەڵکدا، نەکێشانی هێڵێکی جیا لە نێوان خۆیان و دەسەڵاتدا، هەروەها بەکار بردنەوەی بزوتنەوە کۆمەڵایەتیەکە بۆ بە دەسەڵات گەیشتن وەکو ڕێکخراوە چەپ و ڕاستەکانی تر.
ئەو دوو ئەزمونەی کە من لێرەدا دەمەوێت باسیان لێوەبکەم، یەکەمیان ئەزمونی هەڵبژاردن و پەڕلەمانتاری بوو. گەرچی تێشکانی ئەم ئەزمونە لەلای گەلێکی وەک من کە ساڵانە لە کۆمەڵگە دیمۆکراسی و مەدەنیەکانی سەرجەمی ئەوروپاو ئەمەریکاو کەنەداو ئوسترالیاو وڵاتانی ئەسکەندناڤیا، دەیبینین، هەمیشە فەشەلی هێناوەو دەیهێنێ، واتە هەرگیز گۆڕانکاریەکی بنەڕەتی لەو وڵاتانەدا ڕوی نەداوەو ڕوونادات .
با وەک نموونە هەڵبژاردنی ئەم دوایەی ئەمەریکا وەرگرین کە هەمیشە کێشمە کێشی سەرەکی لە نێوانی پارتی کۆماری و دیمۆکراتدا بوە، ئەوە بوو پاش دوو خولی دەسەڵاتداری پارتی کۆماری بەسەرکردایەتی سەرەک بووش، پاش ئەو کارەساتانەی بەسەر خەڵکی ئەمەریکی هات، پارتی دیمۆکرات بە سەرۆکایەتی ئۆبامە هەڵبژێردرا و مانیفێسەتەکەشی ٥ خاڵی سەرەکی بوو: یەکەم لابەلا کردنەوەی کێشەی فەلەستینیەکان و ئیسرائیلیەکان. دووهەم: داخستنی بەندیخانەی گوانتەنامۆ. سێهەم: کشانەوەی لەشکرەکەی لە عێراق و ئەفغانستان. چوارهەم بە خۆڕاییکردنی سیستەمی تەندروستی و چارەسەری ئەو ٣٩ ملوێن خەڵکەی کە ئەکسێسیان نەبوو بۆ سیستەمی تەندروستی و چارەسەر کردنیان بەبەلاش. پێنجەمیان چاککردنی باری ئابووری ئەمەریکا.
درێژهی بابهت...20. ئهیلول 2011
هاوڵاتی: ھەندێك لە چاودێرانی بیانی لایان وایە بەراورد بە ناوچەكانی تری عێراق ، ھەرێمی كوردستان گەلێك پێشكەوتنی ئابووری بەخۆوە بینیوە، بەڵام لەگەڵ ئەوەشدا بزووتنەوەیەكی نارازی و گازندەیەكی زۆر لە ئەدای حكومەت و كاربەدەستانی ھەرێم ھەیە، بەتایبەتی لە بواری خزمەتگوزاری و ناعەدالەتییەوە، ئێوە لەو بارەوە راتان چییە؟
زاهیر باهیر: لە ڕاستیدا وەڵامدانەوەی ئەم پرسیارە گرانە، چونكە ئامارێكی ئاوامان لەبەردەمدا نییە، تاكو بتوانین ئەو بەراووردە بكەین. سەرەڕای ئەوانەش سەبارەت بە پێشكەوتن ڕوانگەی جیاجیا هەن، بە پێشكەوتنی ئابووریشەوە.
بەهەرحاڵ ئەوەندی من بزانم و لەم ماوە كەمەدا لێی تێگەییشتووم، تەنیا بزووتنەوەی ئاوادانكردنەوە دەبینم، كە ئەویش دروستكردنی هوتێل و دوكانی گەورە و سوپەرماركێتی قەبە و باڵاخانەی گەورە و بەرزە، كە زۆربەیان شوقەی نیشتەجێین. ئەمەش بەگشتی كۆمەڵگەی كردووە بەكاربەر (بەكارهێنەر) لەبری بەرهەمهێنەر.
بەڕای من ئەم هەوڵانە نیشانەی پێشكەوتنی ئابووری نین، كە باس لە پێشكەوتنی ئابووری دەكەین، واتە بە پیشەسازییكردنی وڵات و بەگەڕخستنی خەڵكانێكی زۆر لەو بوارەدا لەگەڵ برەوپێدانی بواری كشتوكاڵ. بەداخەوە ئەوەی كە دەیبینین تەنیا چەند كارگە و كارخانەیەكن، كە زۆربەیان كارخانەی بچووكی دروستكردنی بلۆك و خشت و كاشی و لەقتونانن (موعەلەبات).
ئەو بزووتنەوە ناڕازییەی كە لەم دواییەدا شێوەیەكی فەرمی بەخۆیەوە گرت، گەر مەبەسستان ئەوە بێت، یەكەم، هیچ پەیوەندییەكی بەوەوە نەبوو ، كە ئایا كوردستان پێسكەوتنێكی ئابووری بەخۆیەوە دیوە یا نە. بزووتنەوەیەك نەبوو، كە لەلایەن كرێكاران و فەرمانبەرانەوە ناڕەزایی خۆیان سەبارەت بە هەلومەرجی كاركردن بە هەموو شێوەكانییەوە دەربڕن، یا دژی بەرزكردنەوەی نرخی شتومەك و سەرجەمی پێداویستییەكانی ڕۆژانەی ژیان بن، یا سەبارەت بە كێشەی خانووبەرە و گەلێك لە كێشە كۆمەڵایەتییەكانی تر، كە ڕاستەوخو پەیوەندی بە ژیانی ڕۆژانەی هاووڵاتیانەوە هەیە. بەڵكو بزووتنەوەیەكی سیاسی بوو و لە پێناو بەدەستهێنانی داخوازی سیاسیدا بوو، گەرچی ئەم بزووتنەوەیە لە سەرەتایدا واتە پێش ئیحتیواكردنی لەلایەن لایەنە سیاسیەكانەوە، بزووتنەوەیەكی كۆمەڵایەتی یا بزووتنەوەی خەڵكیی بوو. دووهەمیش هەر وڵاتێك كە لە ڕووی ئابووریەوە پێشكەوتوو بێت یا پێشكەوتووە، واتای ئەوە نییە، كە عەدالەتی كۆمەڵایەتی تێدا بەرقەرار دەبێت یا بەلایەنیكەمەوە ئەو كێشەیە كاڵ دەبێتەوە. بەڵكو بەپێجەوانەوە هەتا وڵات لە ڕووی ئابوورییەوە بەرەو پێشتر بڕوات، ناعەدالەتی كۆمەڵایەتی زیاتر دەبێت، چونكە جیاوازییە چینایەتییەكە لە هەموو بوارەكانی ژیاندا زیاتر دەبێت، واتە كەڵەكەبوونی زیاتری سامان و سەرمایەی زیاتر لە دەستی كۆمەڵە خەڵكێكی زۆر كەم و كۆمەڵێك كۆمپانیای گەورەوە، كە ئەمانەش وەكو هەمووان دەزانین لەسەر حسابی زۆربەی زۆری خەڵكی وڵاتەكەیە. كەواتە گەر ڕاشتان وابێت، ئەوا ئەو پرسیارە دێتە پێشەوە، كە ئەو پێشكەوتنە ئابوورییە لە بەرژەوندی كێیە؟ بەڕای من ئەو پێشكەوتنە ئابوورییە شتێكی زۆر كەمی لە باری ژیانی خەڵك گۆڕیوە، لە هەمان كاتیشدا فشارێكی زۆر زۆری خستۆتە سەر خەڵك، كە پێشتر نەبوو، بۆ نموونە كەم كەس هەیە، گەر لە پاڵ ئیشی یەكەمیدا ئیشی دووهەم نەكات، یا مووچەیەكی تری نەبێت، ناتوانێت بژی و باری ژیانی زۆر گران دەبێت. من لێرەدا لە وەڵامی ئەم پرسیارەدا هەر ئەوەندە دەڵێم، چونكە لە پرسیارەكانی دواتردا ڕوونكردنەوەی زیاتری بەدوادا دێت.
درێژهی بابهت...
هاوڵاتی: ھەندێك لایان وایە دیاردەی گەندەڵی و پاوانخوازی دەسەڵات لەھەرێمی كوردستان لەمەترسیەكانی دەرەكی زیاتر ھەرەشەن، بەرای ئێوە مەترسیترین ھەرەشە لە سەر ھەرێمی كوردستان چییە؟
زاهیر باهیر: بەڕای من مەترسییەكی وا لە سەر هەرێمی كوردستان نییە، چونكە ئەمان (دەسەڵاتداران) پەیوەندییەكی باشیان لەگەڵ وڵاتانی دەر و دراوسێ و جیهانیشدا هەیە و هیچ جۆرە گیروگرفتێكیان نییە. هاوبەرژەوەندێتی دەسەڵاتدارانی هەرێم و ناوچەكە زۆر بەزەقی دەبینرێت، وەكو نەبوونی هەڵوێستێكی بەردەوامی كاریگەر لە بەرامبەر بۆردومانكردن و كوشتنی نیشتەجێیانی سەر سنوورەكان، دەستتێوەردانی دەوڵەتانی ناوچەكە لە ژیانی خەڵكیدا و تەراتێنی ئابووری و سیاسی و تەنانەت دەستتێوەردانیان لە بواری خوێندن و پەروەردەدا وەك كردنەوەی زانكۆو پەیمانگەی سەر بەدراوسێكان و مافی دانانی مەرج بەسەر خودی هەرێم خۆیدا و بەسەر خەڵكی كوردستانیشدا.
دەسەڵاتی هەرێمی كوردستان زیاتر پارێزگاری لە خەڵكانی بەرپرسیار و هاوەڵ و دۆستە نزیكە دەوڵەمەندەكانیان دەکات، كە بەدەیان سەرەداوی بەرژەوەندی ناوكۆیی بەیەكەوەی گرێداون. دەسەڵات كەمتر بەرژەوەندییەكانی كۆمەڵگەی كوردی بە خاك و كولتوور و هەتا زمانیشەوە دەپارێزێت. ئەمان بەرژەوەندی ناوكۆیی تایبەتی خۆیانیان چ لەگەڵ دەسەڵاتە بییانەكان و چ لەگەڵ كۆمپانییەكانیاندا هەیە. نمونەش لەم بوارەدا بیرە نەوتییەكان و هەڵكەندنی بیری تازەیە، یان دروستكردنی چەندەها بەنداوی ناپێویست، كە هەموو ئەمانە لەبەر خاتری سوود و بەرژەوەندی خۆیان و كۆمپانییە گەورە بیانییەکانە. نموونەی تر دروستكردنی جادەیەكی زۆرو سیاسەتی بە ئەنقەست فەرامۆشكردنی هۆیەكانی گشتی هاتووچۆ و یا كارنەكردن بۆ بیناكردنی. بە گرتنەبەری ئەم سیاسەتەش، كوردستان بووەتە بازاڕی ساغكردنەوەی سەیاراتی وڵاتانی بیانی، دروستكردنی زیاتری بەنزینخانەی ئەهلی و ڕووبەڕووبوونەوەی مەترسییەكی گەورە لەسەر ژیانی تاكەكانی ناو كۆمەڵگە، كە سەیارەیەكی بێئەژمار كەوتۆتە سەر شەقامەكان، كارێكی ئاوای كردووە، كە لێخوڕینی سەیارە واتە چوونە جەبهەی شەڕەوە. ئەمە جگە لە پیسكردنی ژینگە.
بەڕای من هەڕەشەیەكی گەورە لە سەر خەڵكی هەیە، نەك هەرێم، كە ڕۆژانە خەڵكی كوردستان ڕووبەڕووی دەبنەوە، لەوانە: بەرزبوونەوەی نرخی هەموو پێداویستییەكانی ژیان بە هاتوچۆشەوە، مەترسی هەڵگیرسانی شەڕی ئەهلی لە نێوان پارتی و یەكێتی یا بە هەردوكیان لەگەڵ پەكەكە و ئیسلامییەكاندا، كە لە هەموو ڕووەكانییەوە خەڵكی باجەكەی دەدا، نەك دەسەڵاتداران و دەوڵەمەندەكان، مەترسی بێكاری، مەترسی پیسكردنی ژینگە و فەرامۆشكردنی، مەترسی پەردەوازەیی و نامۆییبوون ، مەترسی نەبوونی موستەقبەل بۆ گەنجانی دەرچووی زانكۆكان و پەیمانگە و هاوچەشنەكانیان، مەترسی قەدەغەكردنی ئازادی و سەربەستیەكان، لە شانی ئەمانەشەوە، مەترسی زیاتر ئەوەیە كە بە دەسەڵات و ئۆپۆزیسۆن و ڕۆشنبیرەكانەوە و میدیای ئەهلیش لەگەڵیاندا بەردەوام پڕ بەدەم بانگی یەكێتی نەتەوەیی و دەسەڵاتی هەرێم، بە گوێی خەڵكدا دەدەن، بەوجۆرە بزووتنەوەی جەماوەری دەخەنەوە پاڵ دەسەڵات و بە ناوی پیرۆزی نیشتمان و نەتەوەوە، ئەو خواستانەی داخوازی مێژویی گەورەتریان لە پشتەوەیە، كە هەنگاونانە بەرەو پرۆسەی شۆڕش، لەبار دەبەن.
هەموو ئەمانەش ، واتە ئەم مەترسییە سامناكانە لەلایەن دەسەڵات و پارتە ئۆپۆسوێنەكانەوە لە سەر خەڵكی و بزووتنەوەكەیان، ئەنجام دەدرێن ، بە كۆنترۆلكردنیان و بە چەواشەكردنیان، لە بەكێشەكردنی كێشە كۆمەڵایەتییەكان كە ڕۆژانە دەستەویەخەی دەبنەوە، بۆ كێشەیەكی سیاسی ، ئیدی لەمەشدا جەوهەر و كرۆكی بزووتنەوەی جەماوەری و داخوازییەكانیان ون دەبێت و هەڵپە و حەماسی ناڕەزایان و خەڵكانی ڕاپەڕیو خامۆش دەكەن.
زاهیر باهیر
سلیمانی 13.08.11
لە گەمەی ڕامیارییدا پێویستت بەوە نییە، كە بەرنامەی سەرومڕ و بنەڕەتی گۆڕانی تەواوی كۆمەڵگەت هەبێت، جونكە پرسەكە لە گۆرینی دەموجاوەكان و دەستی دەستیكردنی دەسەڵاتدا، كۆتایی دێت. ڕامیارەكان خۆیان پێشوەخت و هەر لە سەرەتادا ئەوانە دەزانن، بەڵام هەمیشە وا پێوویست دەكات، كە بۆ گەیشتن بە مەرامەكانیان، بەرگی داخوازییەكانی خەڵكی و ناوبانگی ڕیفۆرمی بەبەردا بكەن و بە دروشمی بریقەدار و هاتوهاوار و هەراوهۆریای سەر شەقاماكان و بلندگۆكان و شەڕە دەنوكی نێو میدیاكانیان، بیڕازێننەوە.
ئەمە نەك هەر لە کوردستانی ئێمەدا، بەڵكو لە سەرجەمی هەموو ئەو دەوڵەت و میرییانەی كە پرۆسێسی گەمەی ڕامیاریی هەڵبژاردن دەگرنە بەر، هەر وایە.
چونكە باسەكەی من لەسەر کوردستانە بەگشتی و بزووتنەوەی گۆڕانە بەتایبەتی، بۆیە من لێرەدا بە كورتی پەنجە بۆ هەندێك بوار ڕادەكێشم، كە لە ڕاستیدا دەتوانرا هەندێك لەو ڕیفۆرمانە بكرانایەتە داخوازی سەرەتایی بۆ دەستپێكردنی هەندێك گۆڕانی بنەڕەتی. بەڵام لەبەرئەوەی كێشەی سەرەكی لای گۆڕان دەستبردن بۆ ئەو گۆڕانكارییە بنەڕەتییە نەبووە و نییە، بۆیە سەرەتا و كۆتاییەكەشی بە قۆستنەوەی زەمینەی گەندەڵی مەوجود، بە قۆستنەوە و ئیحتیواكردنی ناڕەزایی خەڵكی بۆ مەبەستی ڕامیاریی، كۆتایی هات ، ئەمەش نائومێدیەك و تیشكانێكی دیکەی لە مێژووی خەڵكانی ناڕازاییدا تۆماركرد.
من لێرەدا بە كورتی پەنجە دەخەمە سەر خاڵە لاوازەكانی لیستی گۆڕان و بزووتنەوەی گۆڕان چ لە ڕوی پێكهاتەی بزووتنەوەكەوە و چ لە ڕووی لایەنە لاوازەكانییەوە:
١- لیستی گۆڕان، لیستێكە زۆربەیان بێجگە لە ئەندامە گەنجەكانی، یا لە سەركردایەتی یەكێتی نیشتمانی یا لە كادیرە پێشكەوتووە كۆنەكانی هەمان پارت بوون، كە ئەگەر هەموو دەسەڵاتێكیشیان لەناو یەكێتیدا نەبووبێت، ئەوا دەسەڵاتێكی گەلێك فراوان و باڵایان هەبووە و ئێستاش نەك هەر كاروباری خۆیان دەڕوات، بەڵكو دەتوانن یارمەتی خەڵكی تریش بدەن، كە كارێكیان بە یەكێتی هەبێت. ئەمەش واتە ئەوەی كە خۆیان هەر لە سەرەتاوە گەندەڵ بوون و بەگەندەڵی ماونەتەوە، واتە خۆیان لە دەسەڵات و پارە و موڵكیەتێك،كە لە سەردەمی تورەقیاندا بەدەستیان هێناوە، دانەماڵیوە. هەروا لەو كاتەدا نەك هەر خۆیان گەندەڵ بوون، بەڵكو برەویشیان بەگەندەڵیش داوە و نە لە پێشتر و نە لەو سەردەمەشدا و نە لە ئایندەشدا هەوڵیان بۆ چەسپاندنی دادپەروەریی کۆمەڵایەتی نەداوە و ناشدەن. ئەم خەڵكانە كەوتنە ژێر كاریگەری بزووتنەوەی ناڕەزایی خەڵكییەوە و ئیدی ڕیزەكانی یەكێتی نیشتمانییان بەجێهێشت.
٢- لیستی گۆڕان وەك ڕێکخستنێكی ڕامیاریی پێکهاتوو لە کۆنە رامیارانی ناوچەیەکی دیاریکراوی هەرێم (سلێمانی)، بۆ ئەوەی بتوانن بە خێرایی بزووتنەوەی گۆرانخوازی خەڵکی لە هەرێمی کوردستاندا دەستەمۆ بکەن و بۆ بەدەسەلاتگەیشتن و سەرخستنی جەنگی دەسەلاتخوازانەیان بەرامبەر کۆنە ڕەقیبەکانی پارتی بەرامبەر (پدک) و تازە ڕەقیبەکانی نێو پارتی دایك (ینک) بەکاری بهێنن، جەنگی دژە-بنەماڵەیان راگەیاند و شارچییەتی و ناوچەگەرییان کردە چەقی ڕەوایی هەڵمەتەکەیان. وەها ڕامیاییەك هەم لە بەرخوردییان بەرامبەر بەشەکانی دیکەی ناوچەکەی خۆیان و هەم لە سەرەنجامی هەڵبژاردنەکاندا دەردەکەوێت. بەم جۆرە لەلایەك لە ناوچەکانی دیکەدا گومان لەسەر بزووتنەوەکە (بزووتنەوەی گۆران) لەژێر دۆمینەتی لیستی گۆران دادەنێت و لەلایکی دیکەوە، خودی بزووتنەوەکە لە ئامانجە سەرەتاییەکانی دوور دەخاتەوە و دەیکاتە مەقاشێك بۆ گەییشتن بە پارلەمان و مسۆگەریی دەسەڵاتی کەسانێك کە پێشتر لە ناو (پارتی دایك)دا دەسەڵاتیان کەوتبووە مەترسی یا چانسی بەدەستهێنانی وەها دەسەلاتێکیان نەبوو. ئەگەر بە وردی سەرنجی کارکردی قسەگەرانی لیستی گۆران (نەك بزووتنەوەی گۆران) لە ناوچە جیاجیاکانی هەرێم و تەنانەت بەشەکانی پارێزگەی سلێمانی، پێکهاتەی دەزگە و لیست و سەرکردایەتی و سەرەنجامی هەڵبژاردنەکان بدەین، بەڵگەی سەلماندی ئەو شتانەی کە من لێرەدا ڕیزم کردوون، زۆر بە ئاسانی بەدەست دەهێنرێن.
٣- گۆڕان پلانی سەرومڕ یا ڕامیارییەكی ستراتیجی بۆ کوردستان و كۆمەڵگەكەی نییە. بزووتنەوەی گۆڕان لەسەر بنەمای یەك پرس، یەك كەیس، كە گەندەڵییە خۆی دروست كردووە، هەر ئەمەش لەپاڵ هەندێك پرسی دیکەی بچووكدا، بووەتە كەیسی سەرەکی لەلای ئەوان. بەڵام وەكو هەمووان دەزانین گەندەڵی ناوەرۆكو تایبەتمەندییەتی سیستەمی سەردەمە، جا ئیتر لەهەر شوێن و جێیەكی ئەم سەرزەمینەدا بێت، تەنانەت لە ئەوروپاشدا ئەوە دەبینین، (بۆ زانیاری زۆرتر تكایە تەماشای بابەتی : گەندەڵی بە تەنها ڕواڵەت و خەسڵەتی کۆمەڵگایە یا ڕژێمی دیکتاتۆری نییە، کە لە ئازاری ٢٠٠٩ دا بڵاوم کردۆتەوە]
درێژهی بابهت...
زاهیر باهیر- لهندهن
08/07/11
له كاتێكدا، كه سیستهمی باڵادهستی سهردهم لهوپهڕی بههێزی و تواناداریدایه، بهو ڕادهیهی كه بهخۆترنجاندنه هەمووو كون و كهلهبهرێكییهوه لەتەك هەمووو ساتهكانی ژیانماندا دهژێت؛ لهناو ماڵماندا، لهسهر كارماندا، له قوتابخانهكاندا، له خهستهخانهكاندا، له هەمووو شوێنێكدا له ڕووشاندنی كهرامهت و نرخ و بههای مرۆڤ و مرۆڤایهتیدا شوێندهستی خۆی دیاریكردوه. لهكاتێكدا كه ئهم سیستهمه ئامادهیه بۆ مانهوهی خۆی و ههیمهنهكردن هەمووو شتێك ههر له جهنگ و شهڕههڵگیرساندن و وێرانكردنی ژینگه و ڕاگوێزان و بێكاركردنی خهڵكهوه بیگره تاکو بهكارهێنان و بهگهڕخستنی پیر و گهنج و منداڵ و ئافرهتان و كهمئهندامان، خولقاندنی كێشهی بێكاری و بێماڵی و لانهوازهبوون و .. هتد، بکات، كه ههر هەمووو ئهمانهش بۆ كهڵهكهبوونی پارهی زیاتر و سوود و قازانجی زیاتر. له كاتێكدا كه ئهم سیستهمه، ئهوهی كه له هاوشانییهوه نهڕوات و خزمهتكاریی نهكات و بهرژهوندییهكانی ئهو نهپارێزێت، ئهوا بێڕهحمانه دهیپروێنێ. ههر بۆیه لێدانی ئهو هەمووو دههۆڵانهی وهكو: مافی مرۆڤ و سهربهستی و دادوهری كۆمهڵایهتی و بهیهكهوه ههڵكردن و بهیهكهوه ژیانی هەمووو تاكهكانی ناو کۆمهڵگه وێڕای جودایی ههمهجۆرهیان، بهها و نرخی تاك و خێزان، دژایهتی ڕایسیزم و ڕهگهزپهرستی و ڕهخساندنی ههل و ستایش و سهناكردنی هاووڵاتیانی و بهرگریكردن له "نیشتمان" و زۆری تریش لهم قسه و گوتاره ورەییانه تا دهگاتە باس و خواسی دیمۆكراتی و سیستهمی ههڵبژارندن و پهڕلهمانتاری بهدناو. ههر هەمووو ئهمانهش لهلای ئهم سیستهمه ڕێزدارن و بههادارن، كه له هاوشانییهوه بڕۆن و پارێزگاری ڕێڕهو و بهرژهوهندییهكانی ئهو بكهن، ههركاتێكیش بهموو لایاندا، ئیدی به بڕیاری یاسایهك كه سنووری یاسا شكێنراوه، هەمووو ئهوانهی كه له سهرهوه ناوم هێنان [كورد وتهنی] دهبنه مهرهكهبی سهر كاغهز و لەبەرچاو ناگیردرێن، بگره دژایهتیان دهكرێت.
درێژهی بابهت...
21-06-11
پارساڵ ههر ئهم وهخته بوو، كه خهڵكانی كۆڵنهدهری یۆنان هاتنهوه سهرشهقامهكان و چنگاوشی سیاسییهكان و دامودهسگە و ئامرازه سهركوتگهرهكانی دهوڵهت بوونهوه.
یۆنانییهكان مێژوویهكی دوورودرێژی سهربهرزی بهرههڵستی و بهرهنگاربوونهوهی هێزه داگییركهرهكان و هێزه سهركوتكهرهكانی ناوهوه و میرییه فاشیستهكانی خۆیانیان،ههیه. ههر ئهمهش بووهته كوڵتوری خهڵكه كرێكار و كاسبكار و قوتابی و ئهوانهشی له كێڵگهكانیاندا كار دهكهن و باقی خهڵكه ئاساییهكهی تری، كه سهر بۆ هیچ زوڵم و زۆر و ناههقییهك دانانهوێنن و له بهرامبهریدا شهڕی مان و نهمان دەكهن. مێژوویان به دهیهها نموونهی ئاوای تۆمار كردووه، ئیدی ئهوه گرنگ نییه تا چهندێك سهركهوتوو بوون و چهندیش سهركهوتوو نهبوون. بهڵام ئهوهی كه گرنگه كڕنووشیان نهبردووه و جهنگی خۆیان بهردهوام پەرەپێداوه و نشوستییهكانیشیان نهبوونهته هۆی ساردكردنهوه و خامۆشبوونیان.
یۆنان وڵاتێكه كه خۆپیشاندان و مانگرتن و چنگاوشبوون لهگهڵ دامودهسگه سهركوگكهرهكانیدا، بهدهگمهن لێ دهبڕێت . ساڵی پار خۆپیشاندان و مانگرتنه گشتییهكان له دژی دهوڵهت و پارتی دهسهڵاتدار، بهردهوام بوون، له پای قایلبوون به مهرجهكانی سندوقی دراوی نێودەوڵەتی و بانكی ناوەندی ئهوروپی ، كه دهیانویست له بری وهرگرتنی بڕی 109 ملیاردد یورۆ لێیان، بهسهریاندا بسهپێنن، تاكو لهو قهیرانه ئابورییه دهرچێت.
درێژهی بابهت...
ئهمهش ههر لهسهر حسابی هاووڵاتیانی خۆیان دهكرێت ، لهسهر دابهزینی ئاستی ژیانیان دهكرێت، به سهرخستنی باج و كهمكردنهوهی بیمهكان و كهمكردنهوه پارهی خانهنشینی و زیادكردنی تهمهنی خانهنشینكردن. ئهمهش تا ڕادهیهك دهكرێت و تا ڕادهیهك لهلایهن هاووڵاتانییهوه له دهوڵهت قبوڵ دهكرێت.
گهر ههر ئهوهندهش بیری لێ بكهیتهوه لۆجیك، ڕاستییهكان، واقیع پێمان دهڵێن، تهمهنی یورۆ زۆری بهدهمهوه نهماوه.
یونان و ئهو ڕێگایانهی كه له بهردهمیدان و چهند ئهگهرێك
ههر ڕۆژێك كه زیاتر تێدهپهڕێت، كێشهكانی یۆنان قوڵتر دهبنهوه، بارودۆخهكهش بۆ وڵاتانی ههڵگری دراوی یورۆ و سهرجهمی وڵاتانی ئەوروپی و ڕوسیا و ئهمهریكا و یابان و چین و كهنهدا و باقییهكهی تری مهترسی دارتر دهبێت ، داهاتووی یۆنان ههرچۆن بشكێتهوه، كاریگهری گهوره لهسهر بازاڕی جیهانی و دراوه سهرهكییهكانی جیهان دادهنێت، نزیكیشه لهوهی كه جارێكی تر جیهان بهرهو قەیرانێكی تر بهرێت.
له ئێستادا سندوقی دراوی نێودەڵەتی فشارێكی زۆرری خستوەته سهر دهوڵهتانی ئهوروپی و بانكی ناوەندی ئهوروپی ، بهبێ پێچوپهنا پێیان دهڵێت " وهختتان لهبهردهمدا نهماوه، لهوه زیاتر دوابكهوێت من یارمهتییهكهم دهكێشمهوه"، بانكی ناوەندی ئهوروپیش به ڕۆڵی خۆی ناتوانێت یارمهتی حكومهتهكهی پاپا ئهندرو بدات، ئەگهر مسۆگەریی جێجهجێكردنی مهرجهكانی ئهو نهكات. مهرجهكانیش زیاتر به تایبهتیكردنی كهرته گشتییهكان، زیادكردنی باج، كهمكردنهوهی زیاتری بیمهكان، كهمكردنهوهی موچه و دهرامهتی خهڵكی به بڕی زیاتر، بهرزكردنهوهی ، تهمهنی خانهنشینی و گهلێكی تر لهگهڵ قەەرزدانهوهی 7 ملیارد یورۆ ههموو ساڵێك تاكو قهرزهكانی سووك كات. هاوکات (پاپا ئهندرو)ش له ههوڵی فرۆشتنی ئهم مامهڵهیەدایه به پهڕلهمان و حكومهتهكهی، تاكو قبوڵی ئهم مهرجانه بكهن و ببێته یاساو جێبهچی بكرێن، ئهو یاسایهش له دووتوێی شهقامهكان و دهرهوهی پهڕلهماندا له تاقیكردنهوهدا دهبێت، ئایا خهڵكی قبوڵی دهكات یا پاپا ئهندرو حكومهتهكهی بە چۆکدا دەهێنێت. ئهمانهش له چهند ههفتهی ئایندهدا دهردهكهون. ههر لهبهر ئهمانهش یۆنان سێ ڕێگەی لهبهردهمدایه:
یهكهم: قبوڵكردنی قهرزهكه به ههموو مهرجهكانییهوه، ئهوكاتهش ئایا دهتوانێت چركه و فزه له شهقام ببڕێت و گهر بڕیشی تا كهی؟ چۆن دهتوانێت هەلومهرجه بهسهر خهڵكدا بسەپێنێت؟ ئایا كاردانهوهی سهپاندنهكه چۆن دەكهوێتهوه؟ یۆنان له قهیرانهكه ڕزگاری دهبێت یا به ههمان ئهزموونی ساڵی پاردا تێپەڕدەبێتەوە؟
دووههم: قبوڵی قهرزهكه ناكات و بیر له كشانهوه له سیستهمی تاكدراوی دهكاتهوه و گهڕانهوه بۆ بهكارهێنانی دراوه كۆنهكهی!! ئهمهش کارێکی ئاسان نییه. ههر به بڕیاردانی ئهمه، ههرچی خهڵك ههیه به بزنسمانهكانیشهوه یهكسهر ههموو پارهكانیان له بانكهكان دهردههێنن و ههموو پڕۆژهكانیش دهوهستێن. بهمهش بانكهكان ههموو خاڵی دهبن و دڵهڕاوكێ و ڕاڕاییهكی زۆر لهناو خهڵكدا پهیدا دهبێت. ئهمه بێجگە لهوهی كه خەرجێكی زۆریش دهخاته سهر دهوڵهت له گۆڕینی سیستهمی دراهوهكهیدا و پێناساندنی به خهڵكهكهی و دهرهوهی.
لهلایهكی تریشهوه، ڕێگە خۆش دهكات بۆ وڵاتانی تری وەك خۆی ئاسای : لەوانە ئێرلهنده، پورتوگال، ئیتالیاو ئیسپانیا، له خۆڕزگاركردنیان له سیستهمی تاكدراوی. خۆ ئەگهر ئهمهش ڕووبدات، ئەگهر یورۆ ههرهس پێ نههێنێت، ئهوا به دڵنیاییهوه نرخی زۆر دههێنێته خوارهوه، كه لهو بارەهشدا ناتوانێت لهگهڵ پاوەند و دۆلار و یەنی یابان و یوۆنی چینی له ململانێدا بێت .
سێههم: ئەگهر بانكی ناوەندی ئهوروپی و وڵاتانی ئهوروپی ئهو بڕه پارهی، كه بڕیار بوو بهقهرز بیدهنێ، ئێستا وهكو یارمهتی بیدهنێ، كه لهم بارەهشدا ئیدی یۆنان پێوسستی نییه كه مهرجی تازه بهسهر خهڵكدا بسهپێنێت. ئهمهیان ئهگهرێكی ماقوڵتره لهوانهی سهرهوه بۆ سهرمایهداری و بانكهكانیان، بهڵام دوو شت لێرهدا دێنه پێشهوه : یهكهم: دهبێت ههمان شت بۆ ئەو وڵاتانهی كه لهسهرەوه نێوم هێنان، بكهن یا بۆ ههر وڵاتێكی تر كه دهكهوێته ههمان كێشهوه. ئایا ئهمه دهكرێت؟ خۆ گهر كرا چهند لهسهر وڵاتانی یارمهتیدهر دهكهوێت و چهندیش هاووڵاتانیان ئهمهیان لێ قهبوڵ دهكهن؟ چونكه كردنی ئهمهش لهسهر ئهوان زۆر زۆر دهكهوێت. دووههم: چ گهرهنتییەك هەیە، پاش ئهم یارمهتییهش یۆنان له قهیرانهكه دهربچێت؟ خۆ دوور نییه پرسی نهوت و ئهم ورده شهڕانهی كه ئێستا ههن و دهستتێوهردانی زیاتری ئهمهریكا و بریتانیا و هاو پهیمانهكانیان له لیبیا و سوریا و ئێراندا، قهیرانێكی تری گهورهی وەكو قەیرانەکەی ساڵی 2008 دروست نەكەنهوه و یۆنانیش به خهستی نەگرێتهوه.
ئهمانهی سهرهوه ئهگهرن و كهس ناتوانێت بڵێت ئاوا دهردهچێت، بهڵام ئایندهی نزیك ڕۆشنایی دهخاته سهر بارودۆخهكه و پێماندهڵێت یۆنان چ ڕێگایهك دهگرێته بهر.
* تێبینی: سهرجهمی ئهو ئامارانهی سهرەوه له دیمانه و دهنگوباسی تهلهفزیۆنی بریتانی و ڕۆژنامهی گاردیانی بریتانی ئهم ڕۆژانهی دوایی وهرگیراون.
p { margin-bottom: 0.21cm; }
p { margin-bottom: 0.21cm; }
10.04.2011
بەشی یەکەم
كێشه كۆمەڵایەتییەكان بههەمووو چهشنهكانییهوه جگه له كێشهی گهندهڵی دهگهڕینهوه بۆ سهرهتای دروستبوونی دهسهڵاتی كوردی (میری ههرێم ) به نهبوونی نان و ئاو و موچه و كارهبا و نهوت و گاز و بهنزین و سهرجهمی پێداویستییه سهرهتاییهكانی تری ژیان له پاڵ دروستكردنی شهڕی ناوخۆ و بهكوشتدانی گهنجان و لاوانی كوردوستان له كێشمەكێشی نێوانی دوو هێزه سهرهكییهكهی كوردستاندا لهسهر مۆنۆپۆڵكردنی دهسهڵات و داهاتی كوردوستان.
ئهمه بناخەیهكی بۆ دروستبوونی گهندهڵی دانا و دواتریش دوای ڕوخانی سهدام حوسهین له ساڵی 2003دا، هاتنی ئهمریكییهكان، كه بوارێكی لهباری بۆ هاتنی پارهیهكی مشهوماڵ و موڵكیهتییەكی بهلاشی بێسنوور و بهخشینهوهی ئهو پارهیه و تاڵانی كردنی ئهو ماڵاته، گهندهڵی كێشه كۆمەڵایەتییەكانی تری بهجێهێشت و خۆی خسته سهری سهرههوهی لیستی داخوازییهكان.
ههر ئهمهش وای كرد، كه بوارێكی لهبار دروست بكات بۆ دروستبوونی گروپ و ڕێكخراو و بزوتنهوهی گۆڕان و قۆستنهوه و ئیحتیواكردنی ناڕهزایی مهوجودی خهڵك، ههروهها گهورهبوونی قهبارهی پارتهكانی تری وەكو ئیسلامی و كۆمونیست و چهپ و سوشیالیست و كاركردن لهسهر ئهم كێشهیه. ئیدی كێشهی گهندهڵی سهری كێشهكانی تری خوارد و ئهم بوو به كێشهی سهرهكی و هەمووو ئهوانی تر بوون به كێشهی ناسهرهكی و پاشكۆی ئهم، له ههمان كاتیشدا بهرگی كێشهی سیاسی كرا به بهردا و له پاشكۆی كێشهی گهندهلییهوه ناوی له لیستهكهدا دانرا.
درێژهی بابهت...
زاهیر باهیر
لهندهن،٢٩/١/٢٠١١
ڕکوكینهی خهڵكی ئاسایی میسر و بهگژداچوونهوهی فهرمانڕهوایی دامودهستهی موبارهك، كه له ئێستادا بووهته ڕاپهڕینێكی سهرتاسهری و سهرتاپای ١١ بهشی میسری له سهرجهمی 28 بهشهکهی زۆر به خهستی گرتۆتهوه. له زۆربهی زۆری شاره سهرهكیهكانی میسر، لهوانه قاهیره و ئهسكهندهریه و ئیسماعیلیه و سویس و شارهکانی تر، شهقامهكانیان جمهیان دێت له ناڕهزاییان و خۆپیشاندهران. له قاهیره خهڵكی به ڕووی قهدهخهبوونی هاتوچۆدا دهوهستێتهوه و کار گهیشتووهته ئهو ڕادهیهی، كه هێزی پۆلیس له گێڕانهوهی ئاسایش و بڵاوهپێكردنی خۆپیشاندهراندا شکستی هێناوه و ناچاربوون ئهو كاره به هێزی سهربازی بسپێرن. ئهمهی كه ڕاپهڕیوانی میسری دهیكهین، ڕاپهڕین و جهنگێكی ئاسایی نییه، بۆیه ههموو دهسهڵاتدارانی وڵاتانی ئهوروپای خۆراوا و ئهمهریكا و كهنهدا و تا تهنانهت یابان و (چین)یشی بهخۆوه خهریکكردووه و تا ڕادهیهك نیگهرانن و به پێی تێپهڕبوونی ڕوداوهكان ئامۆژگاری موبارهك دهكهن. چونکه كارێكی ئاسان نییه، (حوسنی موبارهك)یش وهكو (بن عهلی) تونس بنهوبارگهی بپێچێتهوه ههڵبێت.
میسر كهڵه وڵاتی نهتهوهی عهرهبه و ژمارهی دانیشتووانیشی (٨٠) ملیۆن کهسه، که سهرژمێری له ههموو وڵاتانی تری عهرهبی زیاتره، نیوهی ئهو ههشتا ملیۆنهش خهڵكانی گهنجن و نیوهی ئهو خهڵكه گهنجهش بێكارن. لهلایهكی تریشهوه میسر جێگهیهكی ستراتیجی گرنگی ههیه و یهكێكیشه له هاوسهنگهر و دۆسته نزیكهكانی ئهمهریكاو ساڵانه (١٠٥) ملیارد دۆلار یارمهتی له ئهمهریكا وهردهگرێت. ههروهها دۆستێكی نزیكی (ئیسرائیل)هو یهكهم وڵاتی عهرهبیش بوو، كه دۆستایهتی لهتهكدا گرێدا.
ڕوخانی ڕژێمی موبارهك، گهر بۆ ئهوروپاو ئهمهریكا كارهسات نهبێت، ئهوا بێگومان سهرئێشهیهكی گهورهیان تووشدهكات، ئهوهش لهبهر ئهم هۆیانه:
درێژهی بابهت...لهندهن 23.12.2010
ئهو كۆمەڵگەیهی، كه بهڕای گهلێك كهس دهمێكه جوڵهی لێبڕاوه و دونیا ئاو بیبات، ئهو ههر لهسهر بهزموڕهزمی خۆیهتی و كهسهكانی ناو كۆمەڵگەكه تەنیا سهرگهرمی كاروبار و كێشهی خۆیانن، تهنها بیره و جگهره و سێكسیان ههبێت، ئیدی هیچی دیکەیان لهلا گرنگ نییه.
ههندێكی دیکەش وایان دهبینی، كه تاكهكانی ناو ئهم كۆمەڵگەیه دهمێكه لهلایهن سهرۆكشالیارانی جارانی وڵات (خاتوو تاچهر) و به پشتیوانی یەکێتییە ناوەندییە زەردەکان و پارتی كریكاران( لهیبهر پارتی)یهوه خهسێنراوه و له جوڵه خراوه.
كهچی له مانگی ئایاری ئهمساڵهوه، كه پارتی تۆری و پارتی لیبراڵ دیمۆكرات جڵهوی میرایەتییان گرتۆتهدهست و پرۆژە و پلانەکانیان بهتهواوەتی و بۆ تهواوی خهڵكانی كۆمەڵگەی بریتانی دهركهوتووه، هەر له دهركردنی كرێكاران و كهمكردنهوەی كار و سهرجهمی خزمهتگوزارییهكان و بڕین و كهمكردنهوهی بیمهكان و پلاندانان بۆ باجی زیاتر و زیادكردنی باجی كڕینی شتومهك تهنانهت خواردنیش له ڕۆژی 01.01.2011 له سهدا 15%ەوە بۆ لە سهدا 20% لە چێشتخانهكان و دوكانه بچوكهكانیش. زیاد كردنی سێ بەرابەری خەرجی فێریاران و خوێندكارانی زانكۆكان له 3.120 پاوهندهوه بۆ 9.000 پاوهند لە ساڵێکدا، كه بڕیاره له ساڵی 2012 وه ئهم یاسهیه جێبەجێ بکرێت.
خەڵکی ناڕازی تهنانهت پێش وادهی تاموچێژی ئهم ژاره به ماوهیهكی زۆر، بێ ئهوهی چاوهڕوانی پارتهكانی دهرهوهی دهسهڵات بن، یاخود چاوهڕوانی ژاوەژاو و باوێشکدانی ئهندامهكانی ناو پهڕلهمان و چهلهحانێی ناو هۆڵی پهڕلهمان و ڕێپێوان و خۆگیڤكردنهوهی درۆزنانهی سەندیکای ناوەندی زهرد، بكهن. ئهو خهڵكه "نوستوو" هی ئێره بێدار بووەتهوه و ههر له مانگی ههشت/ ئۆگوستی 2010ەوە تا ئێستا گهر ئاو له ڕۆخانه بڕابێت، شهمه له ڕۆژانی ههفته ههڵگیرابێت، بهڵام دهربڕینی ناڕهزایەتی و ڕێپێوان و خۆپیشاندان و دهستبهسهراگرتنی زانكۆكان و ههندێك شوێنی كار و هەستان بە كار و چالاكی ڕاستهوخۆ له زۆر بواردا بۆ تهنها ڕۆژێك نهوهستاوه و له بهر چاوان بزر نهبووه.
ئهم دیاردهیه له ئێستادا وێنهی زۆره له جۆری ههموو ئهو كار و چالاكییانهی كه تا ئێستا كراوون، بهڵام لهمهش گرنگتر ئهوهیه، كه ئهمه بۆ ناو فێریارانی فئرگه سهرهتاییهكان و ناوهندییەکان و ئامادهییهكانیش شۆڕبۆتهوه، ئهوه بوو له 17.11.2010 فێریارانی ههندێك له فێرگه ناوهندییهكان له لهندهن، دهستپێشكهری خۆیان له هەستان بە كاری ڕاستهوخۆ بهكارهێنا، بەوەی فێرگەکان بهجێبهێڵن و بچنه ناو ڕیزهكانی خۆپیشاندانهكانی فێریاران و خوێندكارانی زانكۆ و ئهوانهشی كه پشتگیرییان دهكردن، كه له سێنتهری (لهندهن)دا له دهوروبهری پهڕلهماندا بوون. ههندێك له فێریاران كه لهلایهن بەڕێوەبەرایەتی فێرگەکانەوەوه ڕێگهیان پێنهدرا و دهرگەی سهرهكیان لهسهر داخرا، فێریارهكانیش له ناڕهزایی بەرامبەر ئهوهدا له پۆلهكانیان هاتنه دهرهوه و له یانهی فێرگەكاندا مانیان گرت، تاكو دهرگەی فێرگەیان لێ بكرێتهوه. شایانی باسه، ههندێك له فێرگەكان پهیوهندیان به پۆلیسهوه كرد و ئهوانیش ڕژانه ناو فێرگەكانهوه و بەکاری خۆیان هەستان و له دهرهوی فێرگەش ڕێگەیان له فێریاران دهگرت، تاكو تێكهڵاو به ڕیزی خۆپیشاندانهكان نهبن.
لهمهش سەرنجڕاکێشتر لەم مانگه (دێسهمبهر)دا فێریارێكی 12 ساڵان كه ماڵ و فێرگەكهی له ژێر ڕكێفی مهیدانی ههڵبژاردنی پهڕلهمانی سهرۆکشالیارانی ئێستای بریتانیادایه، كه دهیڤید كامیرۆنه، واته ئهو (MP)یهكهیهتی، له ڕێگەی فهیسبووكهوه لهناو هاوهڵه فێریارهكانیدا ناڕهزاییهكی گهوهرهی بەرپاكرد، كه 130 منداڵ و فێریاری زۆر گهنج دژی دهیڤید كامیرۆن و پلانی دهوڵهتهكهی له داخستنی سێنتهری لاوانی ئهوێ و20 سێنتەری دیکە، بەدانیشتنی کۆمەڵی بهشداریان لە گرتنی ڕێگەکاندا (Picket Line) كرد. ئهم فێریاره زۆر سهركهوتووانه ئهمهی بهڕێكرد و له ههندێك له ڕۆژنامهكاندا له وانهش ڕۆژنامهی گاردیانی بریتانی دهنگێ گهورهی دایهوه، تەنانەت بووه هۆی ئهوهی كه پۆلیس چاوپێکەوتن و لێپرسینهوهی لهتەكدا بكات، گهرچی دواتر داوای لێبوردنیان لە دایكی کرد.
درێژهی بابهت...لهندهن، 30ی ئاوگوستی 2010
ماوهیهك لهمهوپێش (تاهیر ساڵح شهریف)، له كورته نووسینێكیدا له ژێر سهردێڕی"كۆمۆنیستهكانی دوو سهده له قوربانییهوه بۆ جهلاد" بابهتێكی بڵاوكردهوه. لهو بابهتهدا پهنجهی بۆ پرسێکی گهلێك گرنگ و گهوره ڕاكێشاوە، كه زۆربهی زۆری ڕێكخراوه و پارته ماركسیستهكان و " كۆمونیستهكان"ی سهردهم خۆیانی لێدهپارێزن. ئهو لهو كورته نووسینهیدا ڕاستگۆیانه ئهوهی وتووه؛ پرسێك، كه ئهو لهسهری دواوه، نه له بابهتێكی ئاوادا و نه بهتهنها له توانای ئهودا ههیه، كه یهكاڵای بكاتهوه. ئهوه پرسیارێكی زۆر جددیه و وهڵامهكهشی وائاسان و ئاسایی نییه، كه به یهكێك و دووان و ده، وهڵام بدرێتهوه، بهڵكو ئهو كاره پێویستی به دهزگهیهكی توێژهرهوه و لێكؤڵهرهوه ههیه، كه ئهمهش پێویستی به پاره و كهسانێكی شارهزای مێشككراوهی زۆر ههیه، كه شته مێژوویهكان و دۆكۆمێنتهكان لهسهر باری ئابووری و ڕامیاری و كۆمهڵایهتی ئهو کۆمهڵگهیانهدا كۆبكهنهوه و به وردی لێیانبكۆڵنهوه و دواتر ههمووی بهیهكهوه به تیئۆری بهناو شۆڕشگێڕانه و تاكتیك و ئامانجی پارته ماركسیست- كۆمونیستهكانی ئهو سهردهمهوه، گرێبدهنهوه، ئا لهوێوه ڕهنگه بتوانن پهی به وهڵامی ئهو پرسه بهرن.
درێژهی بابهت...
جا ئهگهر تایبهتمهندی و پێكهاته و تاكتیك و ئامانجی پارت ئهمانه بێت، واته گۆڕانكاری لهلای ئهو له چڵهپۆپهوه بێت، له دهستبهسهرداگرتنی دهوڵهتدا بێت، ئیدی چۆن كهلێنی نێوان پارت، سهركردهكانی پارت، كه له ههمان كاتدا سهركرده و جڵهوگری دهوڵهتن لهتهك باقییهكهی تری کۆمهڵگه له فراوان بووندا نابێت؟ ئهمهش لهبهر ئهوهی، که ئهوان له ئاوازێك دهخوێنن و ئێمهش له ئاوازێكی تر، ئهوان سهرنج له پێویستی بازاڕ و پهرتووکه زهردههڵگهڕاوهكان و بهرژهوهندی تایبهتی خۆیان دهدهن و لهوهوه بهرنامه بۆ ئێمهی “مێگهل” دادهنێن. ههرچی ئێمهشه سهرنج له پێداویستییهكانی ژیانمان دهدین، كه چیمان بۆ خۆمان و مندلانمان پێویسته؛ فێرگه و دایهنگه و زانكۆ و خهستهخانهی خۆڕایی و بهكارهێنانی سهرجهم خزمهتگوزارییهكانی تر بهبێ مهرجی ههبوونی بڕهپارهیهك، هاوڕای ههبوونی سهرپهنا و كارێكی گونجا و ئارهزوومهندانه، ههبوونی ههلی ئاوهڵا لهبهردهمماندا بۆ گهیشتن به ئامانج و داهاتوومان، بۆ ڕێز لێگرتن و ڕێزداریمان، بۆ سهربهستی و ئازادیمان.
درێژهی بابهت...
دیكتاتۆری پڕۆلیتاریا و دهوڵهتی پڕۆلیتاری: كێشهی دووههم، كه بووهته هۆی شکست و نوچدانی بزووتنهوهی كرێكاریی و كۆمونیستی باوهڕبوون به دهوڵهت و كردنییهتی به پردی پهڕینهوه له قۆناخی سهرمایهدارییهوه بهرهو سوشیالیزم و دواتریش بهرهو کۆمهڵگهی کۆمونیستی.
درێژهی بابهت...
بۆ لهناوچوونی چینهكان و بنیاتنانی کۆمهڵگهیهكی ناچینایهتی، كه له سایهییدا نه سنوور و نه پاره و نه جۆرهكانی جیاوازی و نه زوڵموزۆر و نه چهوساندنهوه نهمێنێت. گهر ئێمه بمانهوێت ئهمه بكهین، چۆن دهگهینه ئهو ڕا و بۆچوونهی كه دهوڵهت بۆ ئهوه پێویسته، ئیدی گرنگ نییه ئهو دهوڵهته ناوی چییه و كێ بهڕێوهی دهیبات.
دوای ئهمهش ئهگهر دهوڵهت دهوڵهتی پڕۆلیاتاریا بێت و کۆمهڵگه کۆمهڵگهی سوشیالیستی بێت، ئیدی دیكتاتۆری بۆ كێ و بهسهر كێدا؟ گریمان ڕامیار و پارتییهكان پێمان دهڵین، لهبهر ئهوهی كه بورجوازی هێشتا وهكو چین و هێزهكهی ههر ماوه و لهناو کۆمهڵگهدا پێگهی خۆی ههر ماوه و ههیهتی، بۆ پاراستنی دهستكهوتهكان دهوڵهت ههر پێویسته. كهواته ئهو كاته بیانووی ههبوونی دهسگهی سیخوڕی و پۆلیس و سهربازی له پاڵ بهنهدیخانه و دامودهسگهی داد و دادگهری....هتد ، ههیه، سهرئهنجام كۆتاییهكهی بهوه دێت، كه توێژاڵێكی مشهخۆری باشیش دروستدهبێت، كه ههموو بهرتهرییهكیان لهتهك سهركرده و بهڕێوهبهرانی دهوڵهتدا دهبێت، تا ئهو ڕادهیهی كه كهلێنی نێوان پیاوه مشهخۆرهكانی دهوڵهت و باقی خهڵكهكهی تر زیاتر و فراوانتر دهبێت. ئهمهش هانی خهڵكی دهدات، كه ببنه ئۆپۆزیسیۆنی دهوڵهتهكهی دیكتاتۆری پڕۆلیتاریا تا دهگاته ئهو ڕادهیهی كه ئهمجارهش دهبێت، بۆ کۆتایی به ستهمی دهوڵهتی تازه دروستبوو له نووكهوه دهستپێبكهینهوه.
درێژهی بابهت...
وهكو له (بهشی D5)ی شیكردنهوهی ئهناركیزمدا سهبارهت به ئیمپریالیزم، ڕونكرایهوه، كه ئهناركیستهكان دژن به ئیمپریالیزم و جهنگهكانی كه بهبێ گەڕانەوە بهرپا دهبن. لهوهش زیاتر ههر وهكو لهو بهشهدا تێبینی كرا، ئێمه دژی ههموو شێوەیەكی (ناسیونالیزم)ین. ئهناركیستهكان ههر بهو ئهندازهی كه دژ به (ئیمپریالیزم)ن، دژ به (ناسیونالیزم)یشن-- چونكه هیچ كامێكیان كۆمهڵگهیهكی سهربهست دهستهبهر ناکهن. له كاتێكدا كه ئێمه دژ به ئیمپریالیزم و دەستەبەسەرداگرتنی (Domination)ی دەرەکی و پشتیوانی ناناوهندییهتی (decentralisation) دەکەین، ئهمهش بەو واتایە نییە، كه ئهناركیستهكان كوێرانه پشتیوانی بزوتنهوه ڕزگاریخوازە نهتهوهییەکان دهكهن. لهم بهشهدا ههڵوێستی ئهناركیستهكان له بهرامبهر ئهو بزووتنهوانهدا ڕاڤهدهكهین.
درێژهی بابهت...تهواوی پهڕگهکانی وێبلاگ
کورتهیهك
ههوارێك بۆ خوێندنهوه و تێڕامانپهڕهکان
بابهتهکان
- ئایا گۆڕانی دهم و چاوهکان ئهم قهیرانه ئابوریهی که ئهوروپا تێی کهوتوه دهڕهوێنێتهوه؟!! / 1
- ئایا گۆڕانی دهم و چاوهکان ئهم قهیرانه ئابوریهی که ئهوروپا تێی کهوتوه دهڕهوێنێتهوه؟!! / 2
- بزووتنهوەی دژە سەرمایەداری (ئهنتی کاپیتاڵیزم) له شێوهی دهستبەسهرداگرتن و داگیرکردن له بریتانیادا له زیادبوون و برهودایه
- با پهرده له ڕوی ڕاستی ڕۆژنامهو ڕۆشنبیری لیبراڵی کوردی ههڵماڵین
- دوو ئەزمونی تێشکاو و پاشەڕۆژی لیستی گۆڕان
- لە وەڵامی کۆمەڵێك پرسیاری ڕۆژنامەی 'هاووڵاتی' دا / 1
- لە وەڵامی کۆمەڵێك پرسیاری ڕۆژنامەی 'هاووڵاتی' دا / 2
- ئایا لیستی گۆڕان بەرنامەی گۆڕانی بنەڕەتی بۆ كۆمەڵگەی كوردستان پێیە؟
- ڕیفۆرمی ڕامیاریی بە واتای گۆڕانی كۆمهڵایهتی و باشترکردنی کۆمهڵگه نییه
- ڕووداوهكانی ئهم دواییهی یۆنان و ئهگهری ههرهسهێنانی یورۆ
- ڕووداوهكانی ئهم دواییهی یۆنان و ئهگهری ههرهسهێنانی یورۆ / 2
- به سیاسیكردنی كێشه كۆمەڵایەتییەكان سهرچاوهی تێشكانمانه / 1
- ڕاپهڕین له میسر تهنیا دژی ڕژێمی موبارهك نییه، بهڵكو شهڕی ئهمهریكاش دهكات
- خرۆشان و دەستبەسەرداگرتنەکان لە بریتانیا، ژانی لەدایكبوونی (بزووتنەیەکی نوێ)ن/١
- خرۆشان و دەستبەسەرداگرتنەکان لە بریتانیا، ژانی لەدایكبوونی (بزووتنەیەکی نوێ)ن/٢
- ڕایهكی تر له تهك ڕاكهی (تاهیر ساڵح شهریف) دا (1)
- ڕایهكی تر له تهك ڕاكهی (تاهیر ساڵح شهریف) دا (2)
- ڕایهكی تر له تهك ڕاكهی (تاهیر ساڵح شهریف) دا (3)
- ڕایهكی تر له تهك ڕاكهی (تاهیر ساڵح شهریف) دا (4)
- ئایا ئەنارکیستەکان دژایەتی خەباتی ڕزگاری نەتەوەیی دەکەن؟ 1
لۆگۆی وێبلاگ
دۆستان
چینی بابهتهکان
زیاتر لهوێبلاگ
بهستهرهکان
- ئهرشیڤی گۆڤاری ژیلهمۆ
- ئهرشیڤی گۆڤاری دالیان
- سەکۆی ئەنارکیستانی کوردستان
- پێگەی ئەنارکیستانی خۆرهەڵاتی ناوەڕاست
